|
Örneğin görsel tanımlama
gibi bir işlemde insan beyni bir süper
bilgisayara göre çok daha hızlıdır. Matematikte
ise bir el hesap makinasından daha yavaştır
çünkü yapısı çok farklıdır. Sinir Ağı
araştırmaları beynin nasıl çalıştığını
incelemeye başlamıştır. Beyin ile bilgisayar
arasındaki en büyük farklardan biri, doğrusal
işlemcilerle donanmış tipik bir bilgisayarda bu
işlemcilerin belli bir anda tek bir şey
yapmasıdır. Bu da bir saniyede ne kadar iş
çıkardığının hesaplanabilmesine olanak tanır.
Tipik bir PC'de bir işlemci ve geniş bir bellek
bulunur. Beyinde ise milyarlarca işlemci
(nöronlar) ve sınırlı bir bellek bulunur.
Sol beyin
Sağ beyin
İlave Bilgi
Beyin
Hayvan anatomisinde beyin, veya ensefalon
(yunanca), merkezi sinir sisteminin yönetim
merkezidir. Bir çok hayvanda beyin, kafanın
içinde, birincil duyu organlarının ve ağzın
yakınında yerleşmiştir. Tüm omurgalılarda beyin
olduğu gibi, omurgasızlarda da merkezileşmiş bir
beyin veya birbirinden bağımsız ganglionlar
topluluğu vardır. Beyin, şaşırtıcı derecede
karmaşık ve komplike olabilir. Örneğin insan
beyni 100milyar'dan fazla nöron içerir ve bu
nöronların her biri, kendi gibi 10.000 tanesiyle
bağ yapar.
Akıl ve Beyin
Beynin tanımı; kafatasının içindeki, tüm
elektrokimyasal nöronal faaliyetlerden sorumlu,
fiziksel ve biyolojik bir cevher olduğudur. Akıl
ise, inanç veya istek gibi zihinsel
özniteliklerle ilgili görülmüştür. Bazı
görüşlere göre akıl beyinden bağımsız bir
şekilde vardır. Tıpkı ruh gibi. Bazı
teorisyenlere göre ise, akıl bir bilgisayar
yazılımına, beyin ise donanımına karşı
gelmektedir.
Karşılaştırmalı anatomi
Özellikle, 3 hayvan grubunda komplike beyin
bulunmaktadır: eklembacaklılar (artropod)
(örneğin: böcekler ve kabuklu hayvanlar),
kafadanbacaklılar (cephalopod) (örneğin: ahtapot
ve mürekkepbalığı), ve omurgalılar.
Eklembacaklıların ve kafadanbacaklıların beyni,
birbirine paralel ikiz sinirden meydana
gelmektedir. Eklembacaklılar üç loptan ve görme
işlemi için oluşmuş göz arkasındaki geniş "optik
lop"lardan oluşan merkezi bir beyine sahiptir.
Omurgalıların beyni, sonradan omuriliğe
dönüşecek olan arkadaki bir nöral tübün öndeki
kısmından gelişir. Omurgalılarda beyin kafatası
kemikleri tarafından korunmaktadır. Serebral
korteksin kıvrım sayısı, filogenetik ve evrim
basamağındaki yeri belirler. Kıvrım sayısı
arttıkça basamak yükselir. Balık, sürüngen gibi
ilkel omurgalılar beyninin dış katmanlarında
altı katmandan daha az nörona sahiptir. Bu
konfigürasyona allokorteks (veya heterotipik
korteks) adı verilmektedir.
Memeliler gibi daha komplike omurgalılarda,
allokortekse ilaveten altı bölmeli neokorteks
(veya homokorteks) bulunmaktadır. Memelilerde,
daha fazla kıvrımlı beyin, daha gelişmiş beyinle
karakterizedir. Bu kıvrımlar, kafatasına
sıkışmış beyindeki nöronlara daha geniş bir alan
sağlamaktadır. Kıvrılma, daha fazla gri maddenin
daha az bir hacmin içine yerleşmesini sağlar.
Kıvrımlar tıp dilinde gyrus (çoğul gyri),
kıvrımlar arası boşluk da sulcus (çoğul sulci)
olarak adlandırılır.
Beynin genel histolojik incelenmesi kişiden
kişiye değişmese de, yapısal anatomi incelemesi
farklı olabilmektedir. Temel embriyolojik
bölümlerin tersine, spesifik gyrus veya
sulcusların yeri, birincil duyu bölgeleri ve
diğer yapıların yerleri türlere göre
değişebilmektedir.
Omurgasızlar
Böceklerde beyin dört bölümden oluşur: optik
bölmeler, protoserebrum, dutoserebrum,
tritoserebrum. Optik bölmeler her bir gözün
arkasında bulunur ve görsel uyarıyı sağlar.
Protoserebrum, kokuya cevap veren mantar vücudu
ve merkezi vücut kompleksini barındırır. Arı
gibi bazı türlerde mantar vücut kısmı görme
duyusundan da uyarı almaktadır. Dutoserebrumda
kokuları birbirinden ayırt etmeyi sağlıyan ve
baştaki antenlerin dokunma reseptörlerinden
bilgi alan anten lobları bulunmaktadır.
Sineklerin ve güvelerin anten lobları oldukça
komplikedir.
Kafadanbacaklılarda beynin özofagus tarafından
ayrılmış iki bölgesi vardır: supraözofagal kütle
ve subözofagal bölge. Bu iki kütle birbiriyle
iletişimini bazal loplar ve arka magnoselüler
loplarla sağlar. Geniş optik loplar bazen beynin
bölmesi olarak tanımlanmaz çünkü anatomik olarak
beyinden ayrıdırlar ve optik saplarla beyine
katılırlar. Ama optik loplar görme işlemini
sağladıklarından fonksiyonel olarak beynin bir
parçasıdır.
Kaynak:
Tübitak Bilim
ve Teknik Dergisi ve Wikipedia |
