|
Ay kendi yörüngesinde dolanırken, kimi zaman
Dünya'nın gölgesine girer. Buna Ay tutulması
denir. Ay tutulması, dolunay zamanında ve ayın
düğüm noktalarına yakın olması durumunda meydana
gelir. Ay'ın Dünya'nın gölgesine girmesi ile
Güneş'ten aldığı parlaklığı kaybetmesi
neticesinde görülür. Güneş karşı düğüm
noktasında veya ona yakın olmalıdır. Bu şartlar
altında Dünya'nın gölgesi Ay'a düşer. Bu
1.360.000 km uzanan gölge konisi ay uzaklığından
yaklaşık 8800 km geniştir. Ay saatte 3456 km
hareket ettiği için, ortalama Ay tutulmasının
zamanı yaklaşık 40 dakika ile bir saat arasında
değişir. Ay tutulması, yeryüzünün ayın ufuk
çizgisinin üzerinde olduğu herhangi bir
bölgesinden gözlenebilir.
Ay'a karşı olan
Dünya yüzeyine çarpan güneş ışınları Dünya'nın
atmosferi tarafından kırıldığı için, Ay
tutulmasında Ay tamamen kaybolmaz. Dünya
etrafında kırılan ışıklarda mavi renk yutulduğu
ve kırmızı renk yansıtıldığı için, Dünya'nın
gölgesi kırmızı renkte görülür. Bu zayıf ışık
kalıntıları görünürlüğü mahalli atmosferik
şartlara bağlı olarak Ay'ı tuhaf bir bakır
renginde ortaya çıkarır.
Dünya, Ay ve Güneş'in bazı değişik durumları
Kısmi Ay Tutulmasını sağlar. Bu durumlarda Ay'ın
üzerine Dünya'nın tam gölgesi değil, kısmi
gölgesi düşer.
Ay tutulması genellikle yılda iki kere ortaya
çıkar. Bazı özel durumlarda ay tutulmasının hiç
ortaya çıkmadığı veya üç defa ortaya çıktığı da
olabilir.
Kaynak:
Tübitak Ulusal
Gözlemevi |
