TANIM
Topu karşı potaya el ile atma kuralına dayanan ve beşer kişiden oluşan iki takım arasında oynanan basketbol oyununu; temel bir eğitim alarak, bir ücret karşılığı sözleşme ile bağlı bulunduğu bir spor kulübünde lisanslı olarak ve kurallara bağlı kalarak gerçekleştiren sporcu kişidir.
GÖREVLER
- Takımla birlikte sezon öncesi hazırlık çalışmalarına, sezon içi çalışmalara ve kamp programlarına katılır,
- Baş antrenörün belirlediği çalışma programını antrenörler nezaretinde uygular,
- Takımla birlikte maç takviminde belirtilen tüm basketbol müsabakalarına ve turnuvalara katılır,
- Antrenörlerin maç öncesi, maç sırasında ve mola ve devre aralarında vereceği taktikleri ve oyunları dinler, uygular,
- Sezon çalışmalarını (11 aylık bir çalışma) yürütür,
- Kategorisi (yaşa göre) ile ilgili müsabakalara katılır,
- Gerekli sağlık ve beslenme kontrollerinden geçer, sakatlıklarını klüp doktoruna bildirir ve tedavisini yaptırır,
- Takımı ile ilgili bütün toplantılara (rakip takımın analizi, oynadığı maçtaki istatistikler vb.) katılır,
- Karşılaşmayı yöneten hakemlere ve rakip takımın oyuncularına saygılı, centilmen ve sportmence davranır, uluslar arası oyun kurallarına uyar,
- Antrenör, klüp yöneticileri, diğer teknik ve idari kadro ile sporcu arkadaşlarıyla iyi ilişkiler içerisinde bulunur,
- Davet edilmesi halinde milli takımın kampına katılır ve milli takım adına basketbol karşılaşmalarına katılır,
- Bedeni ve ruhi sağlığını korur, sporcuya zarar verecek kötü alışkanlıklardan uzak durur.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Antrenman forması, spor ayakkabısı, spor çorabı,
- Basketbol topu, basketbol potası, huniler, sıçrama çubukları, sağlık topları, kasa, minder, pas trambolini (bir oyuncunun paslaşmasını sağlayan yardımcı alet), kuvvetle ilgili ağırlık barları, dumbbellar, koşu bantları, bisiklet, atlama ipi, savunma yastıkları, skoar bord (zaman skoru, oyuncu faullerini, alınan molalar sayılar ve periyotları gösteren cihaz).
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Basketbolcu olmak isteyenlerin;
- Üst düzeyde sportif yeteneğe,
- Sağlıklı bir vücuda sahip,
- Atletik özellikleri, uzun kolları, bacakları olan, kasları yeteri kadar güçlü,
- Belli bir zeka seviyesinde,
- İleri görüşlü,
- Yetenekli, yaratıcı
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Basketbolcular, kapalı bir spor salonunda çalışırlar. Çalışma ortamı temiz ve sıcak, sahanın ise uygun basketbol parkesi ile kaplı olması gerekir. Çalışma ortamı gürültülüdür. Genellikle düzenli ve disiplinli gündelik yaşam sürmeleri basketbolculardan beklenmektedir. Basketbolcular; diğer sporcu arkadaşları, koçları, idareciler vb. kişilerle iletişim içindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Günümüzde basketbolcu mesleğine olan ilgi artmakta, branşın başarısı yükselmekte, basketbolla ilgili uluslararası temaslar gelişmekte, basketbolcu sayısı her geçen gün artmaktadır. (2010 yılında Dünya Basketbol Şampiyonası Türkiye’de yapılacaktır) Bu gelişmeler iş bulma olanağını arttırmaktadır.
“Resmi Gazetenin 15 Kasım 2006 tarihinde yayınlanan ve 26347 sayılı yönetmeliğe göre”;
Üniversitelerin fakülte veya dört yıllık yüksekokullarından mezun olup, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartları taşıyanlardan;
a) Olimpiyat Oyunları, Parolimpik Oyunları, Üniversiad Oyunları ile Akdeniz Oyunlarında ferdi ve takım müsabakalarında ilk üç dereceye girenlerin,
b) Uluslararası Olimpiyat Komitesinin tanıdığı spor dallarının büyükler kategorisinde Dünya veya Avrupa şampiyonalarında ilk üç dereceye girenlerin,
c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yarışmaların takım sporlarında en az on kez ülkemizi temsil ederek milli sporcu belgesi almış olanların,
kendi istekleri üzerine, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünde açık bulunan sportif eğitim uzmanı ve antrenör kadroları ile öğretmenlik için aranan diğer özel şartları da taşımaları kaydıyla Milli Eğitim Bakanlığında açık bulunan beden eğitimi branşında öğretmen kadrolarına sınavsız atanabilirler."
Ayrıca okullar, kulüpler, spor ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilebilmektedirler.
Profesyonel basketbolcular, transferleri ile ilgili değişik kulüplerde faaliyetini sürdürürler. Amatör olarak spor yaşamını devam ettiren basketbolcular, performanslarına göre iş bulma olanaklarına sahip olabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi; 10-12 yaşlarında basketbol eğitimi veren kurum ve kuruluşlarda (basketbol klüpleri, basketbol kursu veren özel işletmeler, okullar, üniversitelerin spor bölümleri gibi) verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Amatör ve profesyonel basketbol kulüplerinin alt yapı seçmelerine ve çeşitli kurumların basketbol kurslarına katılabilmek için genellikle en az 9 yaşında olmak ve sağlık raporu (Spor Yapmasında Sakınca Yoktur Belgesi) ile başvurmak gerekmektedir.
Basketbolcu seçerken;
- Sporcunun vücut yapısı (sporcunun boyu, kilosu, vücut yapısı, vücudun ağırlık merkezi vb.) özellikler.
- Kondisyonel ön şartlar: Sporcunun genel ve özel dayanıklılığı, statik ve dinamik kuvveti, sürati ve reaksiyon yeteneği, beceri ve hareketlilik gibi özellikleri.
Öğrenim yeteneği:
Sporcunun algılaması,
Gözlem ve analiz etme yeteneği.
Performans için ön şartlar:
Sporcunun yoğun yüklemelere dayanabilme özelliği,
Antrenman isteği,
Başarıya ulaşma arzusu.
Zihinsel yetenekler:
Dikkat,
Oyun anlayışı,
Yaratıcılık,
İnisiyatif kullanabilme yeteneği,
Taktik yetenekleri.
Sosyal faktörler:
Liderlik,
Sorumluluk taşıma,
Takım anlayışı gibi özellikler.
- Psikolojik faktörler:
Sağlam psikolojik yapı,
Müsabakaya hazır olma,
Strese dayanabilme,
Zoru başarma isteği olmalıdır.
Ayrıca, üst düzeyde sportif güce ve başarıya ulaşmak için yetenekli sporcuların zamanında ve doğru bir biçimde seçilerek uzun süreli ve sistematik bir çalışmaya girmeleri zorunludur.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Basketbol eğitimi, en az 10-12 yaş arasında başlamalıdır. Eğitimde;
Teknik Antrenman: Basketbol oyunuyla ilgili tüm temel çalışmalar (top sürme, pas verme, şut atma, ribound, savunma çalışmaları, hücum çalışmalar).
Taktik Antrenman: Müsabakalarda uygulanacak oyun sistemi, rakip takıma göre hazırlanma gibi takımca çalışacak konuları kapsar.
Kondisyon Antrenmanları: Değişik dönemlerde antrenmanın özelliğine göre sporcunun kuvvet, dayanıklılık, sürat, koordinasyon (beceri), hareketlilik beş temel motorik özelliğinin (kişinin doğuştan getirdiği temel kondisyonel değerler) geliştirilmesini, korunmasını sağlayan çalışmaları kapsar.
Teorik Antrenmanlar: Sporcuların gerek saha (salon) içerisinde gerekse saha dışında basketbola özgü konuları içeren bilgilendirme amaçlı yapılan çalışmaları kapsar (beslenme, spor sakatlıkları, doping veya yabancı maddelerin zararları, basketbol oyun kuralları, motivasyon yöntemleri vb.)
MESLEKTE İLERLEME
Basketbolcular mesleğe amatör olarak başlar ve profesyonelliğe kadar yükselebilirler. Eğitim alarak antrenör, teknik direktör, , teknik ve idari menejer, spor yöneticisi veya yetenekleri doğrultusunda basında spor yorumcusu veya spor yazarı olabilirler.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
EĞİTİM SÜRESİNCE
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
EĞİTİM SONRASI
Amatör takımlarda oynandığı zaman, asgari ücretin 2-3 katı ücret alırlar. Profesyonel olarak yapıldığında ise, transfer miktarı ve aldığı ücret yükselmektedir.
DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER
- İlgili Eğitim Kurumları,
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Danışma Merkezi,
- Bünyesinde Meslek Danışma Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri.
|
