TANIM
Metal ve metal olmayan (plastik vb.) özdeş parçaların imalatını özel
tezgahlarla veya takım tezgahları ile kullanılabilen komple üretim
aracını hazırlayan, yapımını gerçekleştiren ve çalıştıran kişidir.
GÖREVLER
- İmal edilecek eşyanın proje ve diğer şartnamelerini inceler, -
Gerekli hesaplamaları yapar, - Kullanılacak metali seçer, - Ölçü
aletlerini kullanarak gerekli iş tezgahlarında talaş kaldırarak veya
kaldırmadan imalat kesimine göre parçayı şekillendirir, - Avadanlık
takımlarının, iş tezgahlarının, teçhizatın bakımını ve tamirini
yapar, - İş yerinde emniyetli çalışmayı sağlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
T Cetveli, gönyeler, cetvel, pergel, iletki, resim kalemleri, eğe,
pafta, kılavuz, rayba, matkap, breyz, spiral taşlama makinesi,
presler (Eksantrik, hidrolik, enjeksiyon, sıkıştırma, şişirme vb).,
takım tezgahları (Torna, freze, taşlama, elektro erozyon vb.),
pentoğraf, rotasyon (döndürmeli) presler.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Kalıpçı olmak isteyenlerin; - Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen,
- Makine parçaları arasındaki ilişkileri görüp, mekanik problemleri
çözebilen, - El ve parmaklarını ustalıkla kullanabilen, - Görme
organı sağlam, - Başkaları ile işbirliği yapabilen, - Uzun süre
ayakta çalışabilecek kadar dayanıklı, - Dikkatli ve tedbirli, -
Makinelerle çalışmaktan hoşlanan, - Gürültü ve sıcaktan rahatsız
olmayan
kimseler olmaları gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Kalıpçılar fabrika ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamı
genellikle sıcak, tezgahlarda talaşların işlenmesinden dolayı yağlı,
talaşlı ve gürültülüdür. Kalıpçı ayakta ve genelde bağımsız olarak
çalışır. Birinci derecede alet ve makinelerle ilgilidir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
- Kalıpçılar kalıp üreten atölye ve işletmelerde çalışırlar. -
Kalıpçılıkta genellikle erkek eleman çalıştırılmaktadır. - Özellikle
sanayinin gelişmiş olduğu yörelerde çalışma alanı oldukça geniştir.
- Kişiler kendi işlerini kurabilecekleri gibi, kalıp üreten endüstri
işletmeleri ve küçük imalat yerlerinde de çalışabilirler. Teknoloji
günümüzde bilgisayara yöneliktir. Bilgisayar teknolojisi az hata ve
çok seri bir şekilde üretilecek olan işin boyutlandırılması,
maliyeti, simülasyonu görerek kalıbın tasarımını kolaylaştırır. Bu
sistemleri kavrayan bir kalıpçının iş bulma olanağı artar.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi yeterli müracaat olması halinde tüm mesleki eğitim
merkezlerinde verilmektedir. Ayrıca Anadolu teknik, Teknik, endüstri
meslek ve çok programlı liseler ile yetişkinler eğitim merkezleri
ile endüstri pratik sanat okullarının “Kalıp” bölümlerinde bu
mesleğin eğitimi verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; - En az ilköğretim okulu
mezunu olmak, - 14 yaşını doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak,
ancak, 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitimden
geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak
düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine
alınabilir. - Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin
gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak, - Eğitim görmek istediği
meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
gereklidir. Meslek Liseleri ile çok programlı liselerin kalıp
bölümüne girmek için en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve bu
okullara giriş koşullarını taşımak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Kalıpçı mesleğinin eğitim süresi lise veya daha üst düzeyde genel
eğitim görmüş olanlarda 1,5 yıl, ilköğretim mezunu olanlarda ise 3
yıldır. Endüstri Meslek Liselerinde 3, Anadolu Teknik Lisesi 5 ve
Teknik Liselerinde ise 4 yıl sürelidir. Mesleki Eğitim Merkezlerinde
haftada 1 gün teorik eğitim, işyerinde 5 gün pratik eğitim
verilmektedir. Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda
katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları halinde “Kalfalık
Belgesi” ve “Kalfa” unvanı verilir. Meslek Lisesi mezunları ise
“Meslek Lisesi Diploması” ve “Teknisyen” unvanı alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
- Çıraklık eğitimini tamamlayanlar “Kalfalık” sınavına alınırlar ve
başarılı olanlar kalfa olarak ustalık eğitimine katılabilirler. -
Usta olmak için, kalfalık döneminde yapılan eğitim genel olarak
yoğunlaştırılmış kurslar şeklinde uygulanmaktadır. - Sınavı
başaranlar ustalık belgesini alıp kendi işyerlerini açabilirler.
BENZER MESLEKLER: Tornacı, Tesviyeci, Frezeci.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
Meslek eğitimi süresince öğrenciler; asgari ücretin % 30′undan az
olmamak üzere ücret almaktadırlar. Ayrıca eğitim süresince iş kazası
ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe
karşılanmaktadır. Endüstri Meslek Lisesine devam eden öğrencilerde
staj süresince asgari ücretin 1/3 ünden az olmayan ücret alırlar.
Meslek eğitimi sonrası asgari ücretin 2-3 katı kadar bir ücret
almaktadırlar. Kişilerin deneyimine göre bu ücretler ilerde
artmaktadır. Kendi işyerlerini kuranlar, daha yüksek bir gelire
sahip olabilmektedirler.
DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER
- İlgili Eğitim Kurumları, - Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
Meslek Danışma Merkezi, - Bünyesinde Meslek Danışma Merkezi bulunan
Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri. |
