TANIM
El, ayak ve benzeri organların kaybı durumunda, bu organların
işlevlerini kısmen de olsa yerine getirecek olan yapay organların
(protezlerin) ya da herhangi bir nedenle desteklenmesi, korunması ve
düzeltilmesi gereken vücut kısımlarına uygulanan yardımcı cihazların
(ortezlerin) yapımında çalışan kişidir.
GÖREVLER
- Takılacak protezin (ayak, diz üstü, diz altı, el, el bileği,) alçı
ölçüsünü alır, - Ölçüye göre kesik kısım için plastik döker, -
Dökülen plastiğin iç kısmındaki boşluğu doldurur, yeni modelaj
yapar, - Protez takılacak organın (el, ayak vb.) kalan kısmını
dökümü yapılan plastiğin içine yerleştirir, - Protezin ayarını
yapar, sabitleyerek işi tamamlar, - Ortezin (Kısa ve uzun yürüme
cihazları, tabanlık, tıbbi (korse) ölçüsünü alır ve yapımını
tamamlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Protezde kullanılan malzemeler (yapay organlar), - Ortez
malzemeleri, - Kaynak makineleri, torna taşlama, frezeleme
tezgahları, - Matkap makineleri, havya ve havya matkapları, - Torna
kalemleri, pimler, kamalar, rayba çeşitleri, - Ölçme ve kontrol
aletleri (Kumpaslar, mikrometreler), - Markalama aletleri, paftalar,
raspa, testere, - Tutkal, oksijen, asetilen, alçılar, sargılar, -
Zımpara taşları, eğeler, vidalar.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Protez ve ortez teknikeri olmak isteyenlerin; - El ve parmak
becerisine, - Şekil ve uzay ilişkilerini algılama yeteneğine sahip,
- Titiz ve dikkatli kimseler olmaları gerekir.
Bu meslekte çalışacak kişilerin toz ve kimyasal maddelere karşı
alerjileri olmamalıdır.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Protez ve ortez teknikerleri hastanelerin rehabilitasyon birimlerine
bağlı atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamı alçı ve alçı tozları
ile kirlenmiş olabilir. İş genellikle ayakta yürütülür.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Protez ve ortez teknikerliğinin kadrosu hastanelerde Sağlık
Teknikeri olarak bulunmaktadır. Bu konuda faaliyet gösteren özel
işyerlerinde de yetişmiş elemana ihtiyaç vardır. Ayrıca meslek
elemanlarının kendi işyerini açma şansı da bulunmaktadır. Sürekli
gelişen ve teknolojik gelişmeyle kendini yenileyen bir dal
olduğundan bu alandaki eleman ihtiyacı giderek artmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı sağlık hizmetleri
meslek yüksekokulların “Protez ve Ortez” ön lisans programında
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek liselerinin Ortopedik Cihaz ve Protez Teknisyenliği,Tıp
Elektroniği bölümlerinden mezun olanlar “Protez ve Ortez” ön lisans
programına sınavsız olarak girebilirler. Meslek liselerinin sınavsız
geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise ÖSYM Başkanlığınca yapılan
Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri, yeterli “Sayısal (SAY)”
puanı almaları koşulu ile sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan
kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara istedikleri
taktirde Y-ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleki eğitim iki yıldır. Protez ve ortez programının; l. yılında:
Fizyoloji, Anatomi, Malzeme Bilgisi, Biyomedikal, Fizik, Psikoloji,
Teknik Resim, Mesleki Teknoloji, İlk Yardım, Proteze Giriş, Orteze
Giriş, Klinik Bilgisi, Kinezyoloji, Biyomekanik, Sakatlık
Psikolojisi, Biyomedikal Instrumantasyon dersleri, 2. yılında:
Protez I ve II, Ortez I ve II, Ortez Rehabilitasyonu, Protez
Rehabilitasyonu, Halk Sağlığı ve Tıbbi Deontoloji gibi temel meslek
dersleri ile 1. ve 2. sınıflarda Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi,
Türk Dili, Yabancı Dil gibi kültür dersleri okutulur. Programda
eğitim kuramsal ve uygulamalı olarak verilmektedir. Staj birinci ve
ikinci yılın sonunda olmak üzere iki aşamalı olup, süresi üç
haftadır. 1. yıl staj programı kapsamında: protez ve cihaz yapımı
için kullanılan temel malzemelerin tanıtım ve uygulanması
yaptırılmakta, 2. yıl ise; uygulamalı olarak hasta üzerinden alınan
ölçülere uygun protezin yapımı gösterilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından yapılan
Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları taktirde,
- Biyomedikal Mühendisliği, - Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, -
Sağlık Eğitimi Lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
Meslek eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir. Ancak koşulları
uygun olan öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’ unun
kredisinden yararlanabilirler. İşe ilk başlayan bir protez ve ortez
teknikeri özel sektörde asgari ücret, kamu hastanelerinde asgari
ücretin yaklaşık iki katı civarında ücret almaktadır. Üniversite
hastanelerinde ayrıca döner sermayeden pay alabilir.
DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER
- İlgili Eğitim Kurumları, - Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
Ankara Meslek Danışma Merkezi, - Bünyesinde Meslek Danışma Merkezi
Bulunan Türkiye İş Kurumu İl Müdürlükleri. |
