TANIM
Her tür sebzenin uygun koşullarda üretilmesi, saklanması ve
dağıtılması ile ilgili çalışmaları ziraat mühendisinin gözetiminde
yapan kişidir.
GÖREVLER
- Üretimi yapılacak sebzenin özelliklerine elverişli iklim ve toprak
yapısını belirlemeye çalışır. Bunun için sebze üretimi yapılacak
toprağı analiz ettirir, - Sebze üretilecek yerin seçimini yapar,
üretim yapılacak sebzenin türü ve özelliklerine göre aşağıdaki
yöntemlerle toprağın hazırlanmasını sağlar, Mesura: Toprağın balık
sırtı (karık usulü) şeklinde hazırlanması (birçok sulama tekniğine
uygundur), Tava: Toprağın kenarlarının üretim yapılacak alandan
yüksek olarak hazırlanması (salma sulama tekniğine uygun), Tahta:
Üretim alanının yüksek olacak şekilde düzenlenmesi (sızma sulama
tekniğine uygun), - Belirlenen üretim yöntem ve tekniğine göre araç
gereçlerini hazırlar, - Fide üretimi için yastık (toprağın tohum
ekimine uygun hale getirilmesi) hazırlar, ekimini yapar ve
yetiştirir. Örneğin domates, patlıcan, biber fidesi gibi, - Ekim ve
dikim işlemlerini mevsimsel özellikleri de dikkate alarak
gerçekleştirir, - Fidelerin, ilaçlanması ve uygun sulama
teknikleriyle (yağmurlama, damla, salma, sızma) sulanması
işlemlerini yapar, - Yetiştirilen bitkinin özelliğine göre uygun
hasat zamanını belirler ve hasat işlemini gerçekleştirir (tek hasat,
kademeli hasat), - Ürünlerin uygun koşullarda saklanmasını ve
dağıtımını sağlar, - İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından mesleğin
gereklerini yerine getirir (ilaçlama, söküm vb. aşamalarda ).
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Toprak işleme alet ve makineleri (traktör, pulluk, çapa, kürek,
bel, tırmık), - Tohum veya fide dikim alet ve makineleri, - Sulama,
gübreleme ve ilaçlama araç-gereç ve makineleri, - Hasat toplama
araç-gereç ve makineleri, - Tohumlar, fideler, gübreler, ilaçlar.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Sebze üretim teknikeri olmak isteyenlerin; - Temel bilimlere
meraklı, özellikle biyoloji ve botaniğe karşı ilgili ve bu alanda
başarılı, - Açık havada çalışmaktan hoşlanan, - Araştırma ve
inceleme merakı olan, - Ekonomiye ve ticarete ilgi duyan, - Bedence
sağlıklı ve dayanıklı, kimseler olması gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Sebze üretim teknikeri genellikle açık alanda, arazide
çalışmaktadır. Zaman zaman soğuk, sıcak, ıslak, rutubetli, tozlu bir
ortamda bulunur. Çalışırken birinci derecede bitkilerle ilgilidir.
Bu sırada müşterilerle, meslektaşlarıyla, ziraat mühendisleriyle,
diğer çalışan yardımcı personelle iletişim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Sebze üretim teknikerleri Tarım Bakanlığına bağlı merkez ve taşra
teşkilatında, üniversitelerin araştırma ve geliştirme merkezlerinde,
özel sektöre bağlı sebze, fide ve süs bitkisi yetiştiriciliği yapan
işyerlerinde, tohum, tarımsal ilaç, gübre satışı yapılan
işyerlerinde de çalışabilirler. Bu meslek elemanlarının büyük
çoğunluğu özel sektör işyerlerinde istihdam edilmektedir. Sebze
Üretim Teknikerliği mesleği kendi işini kurmak isteyenlere de olanak
sağlamaktadır. Zira nüfusun yarısının tarımla uğraştığı ülkemizde
sebze, meyve fidesinin pazarlanmasında pazarlama sorunu
yaşanmamaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin “Sebze Üretimi” ön lisans
programında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Meslek liselerinin Çay Teknolojisi, Süs Bitkileri, Tarım, Ziraat
bölümlerinden mezun olanlar “Sebze Üretimi” ön lisans programına
sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip
oldukları takdirde yerleştirilebilirler. - Meslek liselerinin
sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise, sınavsız yerleştirme sonunda
kontenjan kalırsa, ek yerleştirme ile açık olan programlara,
isteklerine ve ÖSS puanlarına göre yerleştirilebilmektedirler. Bunun
için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına
(ÖSS) girmeleri ve yeterli “Eşit Ağırlıklı-EA” puanı almaları
gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitimin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince tarım alanında nitelikli,
modern tarım araç gereçlerini kullanabilen, ara eleman yetiştirmek
için; Türk Dili, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Yabancı Dil…
gibi genel kültür derslerinin yanında tarımsal botanik, toprak
bilgisi, tarımsal ekoloji, bilgisayar, tarım ekonomisi, genel
sebzecilik, sebzecilik uygulamaları, genel seracılık, sebze fidesi
yetiştiriciliği, mantar yetiştiriciliği, sebze tohumculuğu, sulama
teknikleri, istatistik ve deneme teknikleri, bitki fizyolojisi,
bitki besleme ve gübreleme, bahçe bitkileri zararlıları ve savaşımı,
tarımsal kooperatifçilik, bahçe bitkilerinde mekanizasyon, tarımsal
yayım ve iletişim, bahçe bitkileri hastalıkları ve savaşımı, bahçe
bitkileri muhafazası ve pazara hazırlık gibi mesleki dersler
okutulmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Sebze üretim teknikeri, başarılı olduğu takdirde, işyerinin
büyüklüğüne göre amir, şef, şef yardımcısı..vb. düzeyde
sorumluluklar alabilir. Ayrıca, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş
Sınavı’nda başarılı olduğu takdirde; Bitkisel Üretim lisans
programına dikey geçiş yapabilir, çeşitli araştırma enstitülerinin
kurslarına katılabilir (mantar yetiştiriciliği, zeytin
yetiştiriciliği vb) Tarım Bakanlığının açtığı Ekolojik Tarım
kurslarına katılarak ekolojik üretim konusunda kendini
geliştirebilir.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
Mesleki eğitim süresince isteyen öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumunun sağlamış olduğu öğrenim kredisi ve yurt
hizmetlerinden faydalanırlar. Vakıfların, kamu ve özel kurum ve
kuruluşlarının sağladığı burslardan yararlanabilirler.
Sebze üretim teknikerlerinin kazançları çalışılan sektöre ve
meslekteki deneyimine göre değişiklik göstermektedir.
Özel sektörde ücretler anlaşmalara göre belirlenmektedir. Genellikle
asgari ücretle işe başlayıp, asgari ücretin 2-3 kat düzeyine
çıkabilmektedir.
Kendi işyerinde çalışanların kazançları sektördeki gelişmelere ve
kişinin başarısına bağlıdır. |
